In 2007 gaf de Gemeente Nijefurd opdracht aan Ruth Vulto Gaube een verzetsmonument voor Workum te vervaardigen,
dat in de nieuwbouwwijk "Thomashof" geplaatst zal worden.
Onderdeel van de opdracht was, dat het monument uit drie grote stenen moest bestaan, die samen met de
bovenbouwleerlingen van de Workumer basisscholen uitgewerkt moesten worden.
Het volgt de tekst, die Ruth Vulto Gaube met haar ontwerp ingediend heeft: "Uitgaand van drie stenen bied zich de gelegenheid door dit monument drie stadia van het menselijk bestaan zichtbaar te maken: onderdrukking – verzet/ weerstand – vrijheid. Het verzet staat centraal en vormt het midden tussen de toestand van onderdrukking en de toestand van vrijheid.
Beschouwd men de verhoudingen van krachten, het evenwicht tussen binnen en buiten, dan vormt onderdrukking een toestand waarbij de krachten van buiten af sterker zijn dan de innerlijke kracht. Er is sprake van een sterke onevenwichtigheid, waarbij de innerlijke kracht in een soort gedwongen passiviteit blijft steken. De vorm is ineengedoken, gesloten. Er is potentie, maar deze kan zich niet ontplooien. In het stadium van verzet heerst activiteit. De innerlijke kracht komt in beweging en trotseert de kracht van buiten. Zij richt zich op en biedt het hoofd. Een labiel evenwicht ontstaat tussen de twee krachten. Wordt de weerstand te machtig verandert hij in onderdrukkende agressie – wordt hij te zwak, dan is er weer sprake van onderdrukking van buiten. De vorm is dynamisch en begint zich te ontplooien. Ontwikkeling vindt plaats, maar de vorm blijft toch nog vrij gesloten om niet te kwetsbaar te worden. Vrijheid is voor mij een toestand van complete harmonie. Het nog labiele evenwicht van het voorafgaande stadium wordt verinnerlijkt en leidt tot stabiliteit. Krachten van buiten en binnen corresponderen met elkaar. Een goede verstandhouding tussen deze beiden schept een veilig milieu, dat volledige ontplooiing mogelijk maakt. De vorm is recht op en volledig ontplooid. Een fragiele en kwetsbare toestand. Ik heb in mijn ontwerp bewust voor een abstracte vormgeving gekozen om duidelijk te maken, dat het bij het uitwerken van dit thema niet alleen om een individueel lot binnen een bepaalde tijdperiode gaat, maar om wezenlijke principes, die altijd en overal geldig zijn. Het bevrijden van concreetheid geeft hun een universeel karakter.
Tekstvoorstel voor de gedenkplaat
Vanuit de onderdrukking
Je durven te verzetten
De vrijheid tegemoet
Ter nagedachtenis aan de Workumer verzetsstrijders
Afsluitend wil ik nog graag mijn enthousiasme over dit project uiten. Het is in mijn ogen belangrijk de moed en de inzet van de Workumer verzetsstrijders op deze manier ere te laten toekomen.
Het erbij betrekken van kinderen, in wie de toekomst van onze maatschappij ligt, is voor mij de kern van dit kunstwerk.
Want niet alleen de steen en de locatie waar het monument zal staan wordt vorm gegeven met dit project. Ook het bewustzijn van deze jonge mensen zal
in de loop van deze 2 jaren een zeker veranderingsproces doorlopen.
Hiermee wordt een mogelijkheid geschapen om uit de geschiedenis te leren en grondprincipes te doorzien.
Een grondsteen voor een betere toekomst.
De stenen voor het monument werden in december 2007 op de drie basisscholen geplaatst, waar zij in de komende twee jaar bewerkt worden.
Onder schooltijd werkt Ruth Vulto Gaube iedere maandag op de basisschool "De Pipegaal", iedere dinsdag op de basisschool "St. Ludgerus" en iedere donderdag of vrijdag op de basisschool "It Finster". Er gaan telkens twee kinderen tegelijk samen met haar aan het monument werken. Na ca. 1,5 uur wordt er gerouleerd.
Door het werken aan de steen leren de kinderen niet alleen het beeldhouwvak kennen (zij gingen echt met hamer en beitel uit deze stenen de vormen uithakken), maar zij en ook alle andere leerlingen van de scholen zagen voor hun ogen het monument, vanaf de ontwerpfase tot het volledig afgewerkte kunstwerk, ontstaan. Iets wat anders altijd achter gesloten deuren gebeurt.
Het doel is dat door het werken en praten met de kinderen, tijdens het werken, naast het daadwerkelijke beeld ook een innerlijk beeld ontstaat, waardoor de kinderen beseffen, waarom dit monument eigenlijk gemaakt wordt en wat het gebeuren van de Tweede Wereldoorlog, en de moed van de mensen in het verzet, vandaag de dag met ons te maken heeft.
Het monument werd op 27 april 2010 feestelijk onthuld. Het staat nu in de wijk "Thomashof".
Verbonden aan deze onthulling werd op 4 mei 2010 het requiem van Gebriel Fauré in de St. Gertrudiskerk te Workum uitgevoerd.
Net zo als bij de uitwerking van het monument werden ook hier voornamelijk kinderen en jongeren bij betrokken: het Martini Jongenskoor Sneek en het Roder Jongenskoor begeleid door het Nije Ensemble onder medewerking van jonge amateur-musici. Dirigent Rintje te Wies
Meer informatie hierover onder www.mjks.nl en www.muziekbegrijptuhet.nl/Nijefurd
Voor een interview op Radio Fryslan kunt u luisteren naar:
geluidsfragment Radio Friesland
Ook het programma K-Rute heeft opnamen gemaakt.K-rûte